Over de muziek van Aretha Franklin

Aretha Franklin: Queen of Soul

Hoe werd Aretha Franklin de Queen of Soul? Welke nummers moet je zeker kennen? Wat zijn haar beste albums? En hoe kwam het dat haar versie van Respect zoveel beroemder werd dan het origineel?

In dit blog maak je kennis met Aretha Franklin, haar leven, muziek en indrukwekkende stem. Van haar eerste jaren als gospelzangeres tot wereldhits als Respect, Think en I Say a Little Prayer. Met mijn luistertips, een aantal leuke weetjes én een playlist natuurlijk.

Leven en carrière van Aretha Franklin

Aretha Franklin groeide op in Detroit als dochter van een bekende predikant. Muziek speelde al vroeg een grote rol in haar leven. Ze zong als kind in de kerk en daar werd al snel duidelijk dat ze een bijzondere stem had. De gospelmuziek waarmee ze opgroeide, zou altijd in haar muziek te horen blijven.

Ze was nog maar een tiener toen Aretha een platencontract kreeg bij Columbia Records. Ze nam verschillende albums op, met vooral jazz en pop, maar de echte doorbraak bleef nog even uit. Dat veranderde toen ze in 1966 overstapte naar Atlantic Records: daar leek alles op zijn plek te vallen. Met nummers als Respect, Chain of Fools, Think en I Say a Little Prayer groeide ze in korte tijd uit tot een wereldster. Het leverde haar de bijnaam op die ze de rest van haar leven zou houden: Queen of Soul.

Ook in de jaren zeventig bleef Aretha succesvol. Ze beperkte zich daarbij niet tot soul, maar liet ook gospel en funk terugkomen in haar muziek. Uit deze periode komen hits als Spanish Harlem, Rock Steady en Day Dreaming. Haar grote successen uit de jaren zestig en zeventig maakten haar tot een van de belangrijkste zangeressen van haar generatie.

Na een wat minder succesvolle periode wist Aretha Franklin in de jaren tachtig opnieuw een groot publiek te bereiken. Ze scoorde onder andere een hit met Freeway of Love. En in 1987 zong ze samen met George Michael I Knew You Were Waiting (For Me). Daarmee ontdekte ook een nieuwe generatie muziekliefhebbers de Queen of Soul.

In de jaren daarna verschenen er minder grote hits, maar Aretha hoefde zich inmiddels ook allang niet meer te bewijzen. Ze was een muzikaal icoon geworden. Ze trad op bij belangrijke nationale gebeurtenissen in de Verenigde Staten en bleef tot op hoge leeftijd optreden.

Aretha Franklin overleed in 2018, op 76-jarige leeftijd. Ze liet een enorm repertoire aan muziek achter en haar invloed is nog altijd te horen. Niet alleen in soul en gospel, maar ook in pop, R&B en de muziek van talloze zangeressen die na haar kwamen.

Invloed van Aretha op andere artiesten

De invloed van Aretha Franklin is nauwelijks te overschatten. Van Whitney Houston en Mariah Carey tot Beyoncé, Alicia Keys en Adele: hele generaties zangeressen bouwden voort op de combinatie van soul, gospel, kracht en emotie waarmee Aretha vanaf de jaren zestig de standaard zette voor moderne pop- en soulmuziek.

Maar ook veel mannelijke artiesten zagen haar als voorbeeld. Zo was George Michael een groot bewonderaar van Aretha en hij was dan ook dolgelukkig dat ze in 1987 erin toestemde een nummer met hem op te nemen. Zelf had ze er ook profijt van, want het succes van I Knew You Were Waiting (For Me) droeg sterk bij aan haar comeback. Ook Annie Lennox van Eurythmics zong een duet met Aretha: Sisters Are Doing It For Themselves.

Aretha Franklin speelde zichzelf in de film The Blues Brothers

In 1980 maakte John Landis de muziekfilm Blues Brothers, met John Belushi en Dan Aykroyd in de hoofdrollen. De film ontstond uit een sketch in het Amerikaanse TV-programma Saturday Night Live. In de film acteerden meerdere muzikale sterren, zoals James Brown en Ray Charles. Aretha Franklin speelde zichzelf en zong een energieke, snellere versie van Think. Voor veel jongere luisteraars was dit hun eerste kennismaking met Aretha. Hier zie je de bewuste scène: 

Leuke feitjes over Aretha Franklin

1. Haar vader was een beroemde predikant

Aretha Franklin groeide op als dochter van dominee C.L. Franklin, een van de bekendste predikanten van de Verenigde Staten. In zijn kerk kwamen regelmatig beroemdheden over de vloer, waaronder Martin Luther King Jr. Daardoor maakte Aretha al op jonge leeftijd kennis met invloedrijke figuren uit de burgerrechtenbeweging.

2. Op de piano kon ze vrijwel alles op gehoor spelen

Hoewel ze nooit een klassieke muziekopleiding volgde, was Aretha een uitstekende pianiste. Ze speelde vaak haar eigen begeleiding en kon nummers razendsnel op gehoor oppakken. Veel mensen herinneren haar vooral als zangeres, maar ze beschouwde zichzelf ook als muzikant.

3. ‘Respect’ was oorspronkelijk geen vrouwenanthem

Het beroemde Respect werd geschreven en voor het eerst opgenomen door Otis Redding. Pas toen Aretha het nummer in 1967 opnam, kreeg het de krachtige betekenis van vrouwelijke onafhankelijkheid en zelfrespect waarmee het wereldberoemd werd. Otis had trouwens veel waardering voor wat Aretha met zijn nummer deed. Op het Monterey Pop Festival (1967) zegt hij dit als hij het nummer aankondigt.

4. Ze had vliegangst

Aretha had natuurlijk wereldwijd succes, maar ze had jarenlang last van vliegangst. Daardoor reisde ze vaak het liefst met de auto en beperkte ze optredens buiten Noord-Amerika.

5. Ze was de eerste vrouw in de Rock & Roll Hall of Fame

In 1987 werd Aretha de eerste vrouwelijke artiest die werd opgenomen in de Rock & Roll Hall of Fame. Een passende erkenning voor iemand die de deuren opende voor vele vrouwelijke artiesten na haar.

6. Optreden bij de inauguratie van President Barack Obama

Tijdens de inauguratie van Barack Obama in 2009 zong Aretha My Country, 'Tis of Thee: